Φορεσιά - Κόσμημα
Το κανάλι YouTube
του Συλλόγου



Φιλικοί Σύνδεσμοι

Κέντρο Πολιτιστικής Ανάπτυξης
Ανατολικής Μακεδονίας

www.kepaam.gr

Οι Δρόμοι του Κουδουνιού
www.bellroads.gr

Η Ιστοσελίδα
του Ξηροποτάμου

www.xiropotamos.gr

Ο καιρός

Γυναικείο Κόσμημα

ΛΕΣ

Λές, γυναικείο επιμετώπιο κόσμημα κεφαλής αποτελούμενο από ασημένια φλουριά, ο αριθμός των οποίων ποικίλει ανάλογα με την οικονομική κατάσταση της οικογένειας, στερεωμένα σε ασημένια διπλή χειροποίητη αλυσίδα η οποία καταλήγει στα δύο άκρα σε καρφίτσα για να στερεώνετε πάνω στη σεμία. Τα φλουριά έχουν διάφορα, αραβουργήματα. Οι γυναίκες το φορούσαν την ήμερα του γάμου τους και το πρώτο διάστημα της συζυγικής ζωής σε γιορτές και πανηγύρια.

Επάνω

ΚΙΤΚΑ

Κίτκα (λουλούδι), γυναικείο ασημένιο κόσμημα κεφαλής αποτελούμενο από ασημένια φλουριά, τρίγωνη ασημένια καρφίτσα, με χτυπητά φυτικά σχέδια, που στο κέντρο της φέρει μια βυσσινή πέτρα. Από το λουλούδι κρέμονται 5 αλυσίδες από 3 ασημένια φλουριά στερεωμένα πάνω τους και τα οποία στο κέντρο τους έχουν "χτυπημένο" σχέδιο σε σχήμα σταυρού . Από την κάτω γωνία της καρφίτσας βγαίνει διπλή χειροποίητη αλυσίδα που καταλήγει σε μικρότερη καρφίτσα. Στη μια αλυσίδα κρέμονται φύλλα που στο κέντρο τους έχουν "χτυπημένο" σχέδιο σε σχήμα σταυρού. Οι γυναίκες το φορούσαν την ήμερα του γάμου τους και το πρώτο διάστημα της συζυγικής ζωής, σε γιορτές και πανηγύρια στη δεξιά πλευρά του κεφαλιού στο ύψος του κροτάφου, με την διπλή αλυσίδα να φτάνει στη κορυφή του κεφαλιού.

Επάνω

ΣΑΛΚΑΝΤΡΙΚ

Σαλκαντρίκ, γυναικείο κόσμημα κεφαλής αποτελούμενο από μικρά ασημένια φλουριά, ο αριθμός των οποίων ποικίλει ανάλογα με την οικονομική κατάσταση της οικογένειας, στερεωμένα σε ασημένια διπλή χειροποίητη αλυσίδα η οποία καταλήγει στα δύο άκρα σε ένα μεγαλύτερο φλουρί και καρφίτσα για να στερεώνετε πάνω στη σεμία. Τα φλουριά έχουν διάφορα, αραβουργήματα. Οι γυναίκες το φορούσαν την ήμερα του γάμου τους και το πρώτο διάστημα της συζυγικής τους ζωής σε γιορτές και πανηγύρια ολόγυρα από το πρόσωπο με κατάληξη πάνω από τους κροτάφους.

Επάνω

ΠΑΡΕΝΟΥ ΚΟΠΤΣΕ

Πάρενου κόπτσε, γυναικείο ασημένιο κόσμημα αποτελούμενο από στρογγυλή ασημένια καρφίτσα, με χτυπητό σχέδιο λουλουδιού από το οποίο ξεκινούν δύο αλυσίδες που καταλήγουν σε μικρή καρφίτσα. Από τη μια αλυσίδα κρέμονται ασημένια φύλλα που στο κέντρο τους έχουν "χτυπημένο" σχέδιο σε σχήμα σταυρού. Πρόκειται για γυναικείο κόσμημα που το φορούσαν σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους για να κλίνει το άνοιγμα της λεμουδιάς του πουκαμίσου και κατέληγε δεξιά και πίσω από τι τσέπη τοθ σαε ή του Κλασνίκ. Απαραίτητο κόσμημα στη χειμερινή, θερινή, γιορτινή και καθημερινή φορεσιά των γυναικών.

Επάνω

ΠΟΕΣ

Πόες, πόρπη από αλπακάς ή ασημένια, μαλαμοκαπνισμένη . Αποτελεί χαρακτηριστικό και βασικό εξάρτημα της γυναικείας γιορτινής φορεσιάς του Ξηροποτάμου. Η πόρπη αυτή ήταν δώρο του αρραβώνα και φοριόταν από τις γυναίκες, την ημέρα του γάμου και σε όλες της γιορτές και τα πανηγύρια. Αυτή απαρτίζεται από δύο τεμάχια και είναι στο επάνω μέρος ελαφρά καμπυλωμένη. Το δεξιό τεμάχιο έχει επικολλημένο το κεντρικό τμήμα, το οποίο καλύπτει την ένωση. Τα δύο τεμάχια κλείνουν εσωτερικά με το δόντι, προεξοχή και εσοχές που προσαρμόζονται αναμεταξύ τους. Η πόρπη κλείνει με μεταλλικό πύρο δεμένο σε διπλή ασημένια αλυσίδα. Η πόρπη δουλεμένη με σφυρήλατη τεχνική και έκτυπο διάκοσμο. Η διακόσμηση της επιφάνειας της πόρπης είναι έκτυπη. Ο διάκοσμος στηρίζεται στη σύνθεση σχηματοποιημένων φυτικών και άνθινων θεμάτων. Στην έκτυπη διακόσμηση οι τεχνίτες σχεδιάζουν τα θέματα του διακόσμου στην εσωτερική πλευρά και τα χτυπούν έπειτα με το καλέμι, πάνω σε μια μάζα από πίσσα (μίγμα από κολοφώνιο, κεραμίδι και λάδι). Ο σκαλιστής με διάφορα καλέμια από σκληρό ατσάλι σχεδιάζει τα σχέδια και κτυπώντας τα με το σφυρί προβάλουν φουσκωτά στην άλλη πλευρά. Στην τελική φάση ο σκαλιστής δουλεύει με λεπτά καλέμια τις λεπτομέρειες από την καλή όψη.

Επάνω

ΠΟΕΣ ΝΕΑΝΙΚΟ

Πόες, μπρούντζινη, χυτή πόρπη. Αποτελεί χαρακτηριστικό και βασικό εξάρτημα της παιδικής και νεανικής φορεσιάς του Ξηροποτάμου. Η ζώνη αυτή φοριόταν από τα κορίτσια και τις νέες γυναίκες, έως την ημέρα του γάμου τους. Η πόρπη απαρτίζεται από δύο τεμάχια και είναι στο επάνω μέρος ελαφρά καμπυλωμένη. Το δεξιό τεμάχιο έχει επικολλημένο το κεντρικό τμήμα, που καλύπτει την ένωση της πόρπης. Τα δύο τεμάχια κλείνουν εσωτερικά με τα δόντια, μπρούντζινες προεξοχές και εσοχές που προσαρμόζονται αναμεταξύ τους. Η πόρπη κλείνει με μπρούντζινο πύρο. Χαρακτηριστικό της γνώρισμα οι δύο χελώνες στο κάθε τεμάχιο της πόρπης.

Επάνω

ΚΟΥΛΑΝ

Κουλάν ή κουλάνι, ζώνη πλεγμένη με χάντρες και νήμα, ενισχυμένη με μαύρη τσόχα. Πρόκειται για εξάρτημα ενδυμασίας του Ξηροποτάμου που κατασκευάζουν οι ίδιες οι γυναίκες. Σε ένα καρούλι ενισχυμένου νήματος περνούν χάντρες , σε χρώματα σιέλ, πράσινο, μαύρο, μπλε, πορτοκαλί, κίτρινο, κόκκινο λευκό και διάφανο, κατά τέτοιο τρόπο ώστε ανάλογα με το σχέδιο που θέλουν να δημιουργήσουν μετρούν ανάλογο αριθμό χαντρών από το κάθε χρώμα. Έτσι στη πλέξη σχηματίζονται γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα. Στο κέντρο, χρωματιστά γεωμετρικά λουλούδια φωτίζουν το μαύρο φόντο της ζώνης. Ολόγυρα του φόντου δημιουργούνται τρίγωνα και ευθείες γραμμές από χάντρες διαφόρων χρωμάτων. Ύστερα, η πλεχτή χάντρινη λωρίδα ενισχύεται με τσόχα στο κάτω μέρος της. Δυο σειρές γαϊτάνι συμπληρώνουν περιμετρικά τι διακόσμηση της ζώνης. Σ τις γιορτές και τα πανηγύρια στερεώνετε πάνω στο κουλάν το πόες έτσι ώστε να δημιουργεί μια εντυπωσιακή ζώνη, ενώ στην καθημερινές τους δραστηριότητες οι γυναίκες φορούσαν μόνο το κουλάν χωρίς πόες διακοσμώντας το ένα άκρο του με δύο σειρές ακόμη γαϊτάνι σε σχέδια θυλών.

Επάνω

Εργασία - Κείμενα: Σιούτας Αντώνης
 
Είσοδος Μελών



Επισκέπτες
Έχουμε 8 επισκέπτες συνδεδεμένους
Russian Federation flag 45.2%Russian Federation (38627)
Unknown flag 19.1%Unknown (16332)
Ukraine flag 9.9%Ukraine (8494)
Greece flag 8.7%Greece (7440)
United Kingdom flag 3.2%United Kingdom (2707)
Τηλ. 25210-92631,  Κιν. 6946282094, E-mail: xiropotamos.mes@gmail.com