Φορεσιά - Κόσμημα
Το κανάλι YouTube
του Συλλόγου



Φιλικοί Σύνδεσμοι

Κέντρο Πολιτιστικής Ανάπτυξης
Ανατολικής Μακεδονίας

www.kepaam.gr

Οι Δρόμοι του Κουδουνιού
www.bellroads.gr

Η Ιστοσελίδα
του Ξηροποτάμου

www.xiropotamos.gr

Ο καιρός

Φορεσιά Αρναούτη

ΚΟΡΤΟΝ ΤΣΟΛΙΑ

Κορντόν τσολιά, πλεγμένο με χάντρες και νήμα. Πρόκειται για εξάρτημα τσολιαδίστικης ενδυμασίας του Ξηροποτάμου που κατασκευάζουν οι γυναίκες. Σε ένα καρούλι ενισχυμένου νήματος περνούν χάντρες , σε χρώματα σιέλ, πράσινο, μαύρο, μπλε, πορτοκαλί, κόκκινο και λευκό κατά τέτοιο τρόπο ώστε ανάλογα με το σχέδιο που θέλουν να δημιουργήσουν μετρούν ανάλογο αριθμό χαντρών από το κάθε χρώμα. Έτσι στη πλέξη σχηματίζετε ένα κορδόνι από χάντρες σε συγκριμένο σχέδιο. Αποτελείτε από το κεντρικό κορμό του κορδονιού, τα "πισκιούλια" και τη λαβή που μπαίνει το χέρι του τσολιά. Ο τσολιάς το κρατάει στα χέρια και το περιστρέφει με συγκεκριμένο τρόπο σε όλη τη διάρκεια του χορού του, κατά τη διήμερη περίοδο του δρώμενου της ημέρας του Αράπη

Επάνω

ΜΑΝΤΙΛΙΑ ΤΣΟΛΙΑ

Μαντίλια τσολιά, μαντίλια από άσπρο βαμβακερό ύφασμα, εξάρτημα του τσολιά. Τα μαντίλια αυτά είναι διακοσμημένα με κεντητά φυτικά μοτίβα, κλαδιά και λουλούδια στη μια γωνία των μαντιλιών. Ολόγυρα, Στην απόληξη είναι διακοσμημένο με μεταξωτή πολύ μικρή πιπίλα και γύρο από αυτή δαντέλα με πούλιες και διαφορετικά χρώματα στη κάθε μαντίλα. Ο αριθμός τον μαντιλιών ποικίλει ανάλογα από τα πόσα μαντίλια μπορούσαν να βρουν για να φορέσουν. Τα φορούσαν στους ώμους και το ένα μαντίλι να πανωτίζει το άλλο ώστε να φαίνετε μόνο τα χρώματα των δαντελών εκτός από το τελευταίο στο οποίο φαινόταν και το κέντημα. Έτι δημιουργείτε ένα πολύχρωμο μαντίλι.

Επάνω

ΝΤΙΜΙΝΤΙ ΠΟΕΣ-ΠΟΕΣ

Ντίμιτνι πόες, μάλλινο δίμιτο, μαύρο ζωνάρι, εξάρτημα της ανδρικής καθημερινής, γιορτινής ενδυμασίας του Ξηροποτάμου. Έχει μήκος 3-4 μετρά και το συναντούμε με κρόσσια και χωρίς κρόσσια στα τελειώματα.
Πόες, τσόχινο ζωνάρι εξάρτημα της ανδρικής καθημερινής και γιορτινής ενδυμασίας. Το μήκος του φτάνει τα 3 μετρά.

Επάνω

ΡΑΚΑΒΕ

Ρακάβε, ζεύγος πλεχτών, μάλλινων περικάρπιων, πλεγμένα με 4 βελόνες πλεξιματος κάλτσας, με τεχνική λάστιχο. Τα περικάρπια φέρουν γεωμετρικό διάκοσμο, καθώς χρώματα μπλε και ημίλευκο. Αποτελούν πρόσθετο εξάρτημα της φορεσιάς του τσολιά που φοριέται στους καρπους των χέριων και κάτω από το λευκό βαμβακερό πουκάμισο, τα ημίλευκα πλεχτά διακοσμημένα με κύματα μπλε μάλλινου νήματος μανίκια να εξέχουν κάτω απ' αυτά του πουκάμισου. Στο πάνω τμήμα τους, η πλέξη δημιουργεί μεγάλες πιπίλες, είναι φαρδιά και προς τα κάτω στενεύουν και καταλήγουν στην άκρη σε κυματοειδές σχέδιο.

Επάνω

ΡΙΖΑ ΤΣΟΛΙΑ

Ρίζα τσολιά, ανδρικό, πουκάμισο από άσπρο βαμβακερό αγοραστό ύφασμα. Αποτελείται από το πίσω φύλλο που είναι ενιαίο όπως και το μπρος. Στο πίσω μέρος, ένα τραπεζιόσχημο κομμάτι υφάσματος δημιουργεί την ωμοπλάτη και ενώνει το μπροστινό με το πίσω τμήμα του ενιαίου φύλλου, με σούρα στην ένωση του πίσω. Στο στέρνο, ορθογώνιο παραλληλόγραμμο τμήμα υφάσματος ενώνει τα μπροστινά τμήματα κατακόρυφα. Στην κυκλική λαιμόκοψη, στενή λωρίδα υφάσματος δημιουργεί όρθιο γιακά. Το κατακόρυφο άνοιγμα του στέρνου κλείνει με τέσσερα άσπρα κοκάλινα ή πλαστικά κουμπιά που βρίσκονται στη δεξιά πλευρά και εφαρμόζουν σε ισάριθμες κουμπότρυπες της αριστερής. Εκατέρωθεν αυτού, από τρία κατακόρυφα πιετάκια που διακόπτονται στη μέση από οριζόντια επίρραπτη λωρίδα. Από κει και κάτω σχηματίζεται ελαφριά σούρα. Κάθετα στον κορμό είναι ραμμένα τα φαρδιά μανίκια, με σούρα στους ώμους έτσι ώστε να δίνει μεγάλο φάρδος στο τελείωμα του μανικιού.

Επάνω

ΣΕΜΙΑ ΤΣΟΛΙΑ

Σεμία τσολιά, μαντίλι από μαύρο βαμβακερό ύφασμα, εξάρτημα του κεφαλοκαλύμματος του τσολιά. Μαύρο, τετράγωνο, βαμβακερό μαντίλι κεφαλής, που ολόγυρα έχει δικτυωτό πλέγμα καμωμένο από μαύρες μεταξοκλωστές, που σχηματίζει τρίγωνα και απολήγει σε μακριά κρόσσια. Ο τσολιάς δένει το μαντίλι αυτό με ιδιαίτερο τρόπο ώστε τα κρόσσια να πέφτουν και να καλύπτουν το πρόσωπό του.

Επάνω

ΣΩΒΡΑΚΟ

Σώβρακο, λεύκη ή ημίλευκη μάλλινη ή βαμβακερή σκελέα την οποία προμηθεύονταν από εμπόρους. Απαραίτητο εξάρτημα της φορεσιάς του τσολιά.

Επάνω

ΤΖΕΠΙΕΝ

Τζεπιέν, αντρικό γιλέκο τσολιά με "φτερά" από σκούρο μπλε μάλλινο υφαντό ή μαύρη τσόχα. Αποτελείται από δύο φύλλα μπροστά, κομμένα ημικυκλικά, ένα φύλλο στην πλάτη και δυο φύλλα μακρόστενα που καταλήγουν σε μύτη (φτερά), πιασμένα στους ώμους. Τα μπρος φύλλα και το πίσω ενώνονται στο πλάι, και στους ώμους με ραφή. Το μάλλινο σκούρο μπλε τζεπιέν, είναι διακοσμημένο με μάλλινα γαϊτάνια και μεταξωτές κλώστες και κορδόνια με περίτεχνα σχέδια και σχήματα αρμονικά μπλεγμένα μεταξύ τους. Εσωτερικά είναι επενδυμένο με κόκκινο μάλλινο λεπτό υφαντό ύφασμα. Στη λαιμόκοψη έχει ένα κομμάτι μακρόστενο διακοσμημένο και αυτό με γαϊτάνια για γιακαδάκι. Το τσόχινο τζεπιέν έχει φτωχότερη διακόσμηση, από χρυσά και ασημένια γαϊτάνια και σιρίτια σε διάφορα σχεδία και γεωμετρικά σχήματα.

Επάνω

ΦΟΥΝΤΕΣ

Φούντες, ζεύγος φούντες από μαύρο μάλλινο νήμα παλαιοτέρα και μεταξωτό ή μεταξωβάμβακο νήμα στα νεώτερα χρόνια, μαύρο φαρδύ λάστιχο ραμμένο καλτσοδέτα και κορδόνι χοντρό. Της φούντες κατασκεύαζαν οι γυναίκες τυλίγοντας το νήμα στο χέρι τους και όταν ήταν ικανοποιητικό το αποτέλεσμα, έδεναν τη μια άκρη και έκοβαν την άλλη, έτσι δημιουργούνταν φούντα. Οι φούντες ράβονταν στο μαύρο φαρδύ λάστιχο (καλτσοδέτα) μαζί με το χοντρό κορδόνι από το ίδιο νήμα.

Επάνω

ΦΟΥΣΤΑΝΕΛΑ

Φουστανέλα, απαραίτητο εξάρτημα της φορεσιάς του τσολιά, από λευκό βαμβακερό ύφασμα. Αποτελείτε από 400 τρίγωνα φύλλα λευκού υφάσματος ,( όσα και τα χρόνια της σκλαβιάς ),ραμμένα το ένα με το άλλο κατά τρόπο τέτοιον ώστε οι μύτες τον τριγώνων να δημιουργούν τη μέση της φουστανέλας και ένα επιπλέων ορθογώνιο κομμάτι υφάσματος για ζώνη το οποίο ράβετε εξωτερικά, διπλώνει και ράβετε και από την εσωτερική πλευρά έτσι ώστε δημιουργείτε σωλήνας στον όποιος περνούν την τριχία ή τη ζώνη για να στερεωθεί η φουστανέλα στη μέση.

Επάνω

Εργασία - Κείμενα: Σιούτας Αντώνης
 
Είσοδος Μελών



Επισκέπτες
Έχουμε 9 επισκέπτες συνδεδεμένους
Russian Federation flag 45.2%Russian Federation (38627)
Unknown flag 19.1%Unknown (16332)
Ukraine flag 9.9%Ukraine (8494)
Greece flag 8.7%Greece (7440)
United Kingdom flag 3.2%United Kingdom (2707)
Τηλ. 25210-92631,  Κιν. 6946282094, E-mail: xiropotamos.mes@gmail.com